Brúkaraumboðið hevur móttikið eina klagu um omanfyri nevndu marknaðarføring hjá Ergo Vælveru. Í sambandi við málsviðgerðini hevur Brúkaraumboðið kunnað Ergo Vælveru um, at marknaðarføringslógin í § 3, stk. 3 áliggur tí vinnurekandi skyldu til um neyðugt at skjalprógva   fráboðanir um verulig viðurskifti.

Tilfarið, sum Brúkaraumboðið i hesum sambandi hevur móttikið, krevur eina tekniska meting av viðgerðarháttinum “kavitation”. Brúkaraumboðið hevur ikki serkunnleika til at gera eina slíka meting og hevur tí heitt á Ergo Vælveru um ikki at brúka hesa somu orðing í sambandi við marknaðarføringini so longi sum tann vinnurekandi ikki kann lyfta próvbyrðina smb. § 3, stk. 3 í marknaðarføringslógini. Ergo Vælvera er vælkomið at útvega eina óhefta serfrøðingaútsøgn við vón um at kunna lyfta próvbyrðina, sum er ásett við lóg.

Brúkaraumboðið ger sum nú er ikki meira við málið.

§ 8, stk. 1 í marknaðarføringslógini sigur um marknaðarføring mótvegis børnum og ungum fylgjandi:

“Marknaðarføring, ið vendir sær til børn og ung, skal taka atlit til natúrliga góðtrúnið hjá børnum og ungum, og teirra vantandi royndir og vantandi evni at meta um ymisk viðurskifti, sum hava við sær, at tey eru løtt at ávirka og ímerkja.”

”Vegleiðing um børn, ung og marknaðarføring” nevnir í sambandi við persónliga send brøv (direct mail) fylgjandi:

”Børn og ung kunnu ofta ikki sjálvi gjøgnumskoða vinnuliga endamálið við lýsingabrøvum, ið eru send til tey persónliga. Tað er sostatt vandi fyri, at eitt barn leggur størri jaligt virði í brævið, tí áheitanin er send teimum persónliga.

Marknaðarføring sum persónliga adresserað reklamubrøv til børn og ung mugu ikki sendast uttan at samtykki er fingið til tess frá foreldrunum, ella um tað er neyðugt ella natúrligt orsaka av sáttmálabinding.

Tá foreldrini hava givið samtykki til persónlig reklamubrøv, og brøv síðan verða send beinleiðis til børn og ung, má hædd verða tikin fyri ásetingunum í hesi vegleiðing.

Eitt samtykki: Skal vera gjørt ítøkiligt, tað vil siga, at tað klárt og uttan iva skal vera ávíst, hvat samtykki verður givið fyri, og tað skal framganga, hvussu samtykkið verður tikið aftur.”

Eik Banki hevur í sambandi við málið sagt frá, at stovnan av konto – inntil barnið er fylt 15 ár – krevur samtykki frá foreldrunum. Brúkaraumboðið er tó av tí fatan, at eitt slíkt samtykki ikki samstundis inniheldur samtykki til eftirfylgjandi marknaðarføring mótvegis barninum. Eftirfylgjandi marknaðarføring krevur lógligt samtykki, tvs. eitt serstakt ítøkiligt og kunnandi samtykki.

Í sambandi við framhaldandi kundasamband kann talan vera um neyðuga og natúrliga kundarøkt sum ein avleiðing av sáttmálabindingini. Til dømis vil kontoavrit vera ein natúrlig fylgja av samskiftinum millum partarnar. Kunning um nýggjar vørur og/ella tænastur er hinvegin marknaðarføring. Í hesum ítøkiliga døminum kann marknaðarføringin av millum annað møguleikanum fyri útvegan av einum altjóða gjaldkorti – av tí at kontoin nú broytir status – ikki metast sum verandi ein neyðugu og/ella natúrlig fylgja av samskiftinum við barnið.

Brúkaraumboðið hevur tí boðað Eik Banka frá, at í tí ítøkiliga døminum er talan um marknaðarføring, og at persónlig sent brøv eftir fatanini hjá Brúkaraumboðnum tí ikki kann sendast barninum uttan samtykki frá foreldrunum smb. § 7.1 í “Vegleiðingini um børn, ung og marknaðarføring”. Brúkaraumboðið hevur harumframt gjørt vart við, at tað at senda út føðingardagsheilsanir til børn eisini er marknaðarføring, nevniliga “branding”, og kann tí heldur ikki sendast børnum uttan samtykki frá foreldrunum.

Eik Banki hevur sum fylgja av hesum málið broytt mannagongd, soleiðis at persónlig brøv framyvir sendast  foreldrunum, sum so avgera um brævið skal gevast barninum. Eik Banki samstarvar nú við Brúkaraumboðið  um orðing og framferðarhátt í sambandi við at fáa til vega eitt lógligt samtykki.

Brúkaraumboðið hevur staðfest, at Eik Banki hevur tikið áheitanina frá Brúkaraumboðnum til eftirtektar, og ger tí ikki meira við málið. Brúkaraumboðið fer tó nú at kunna hinar peningastovnarnar um fatanina hjá Brúkaraumboðnum viðvíkjandi marknaðarføring mótvegis børnum og ungum, soleiðis at peningastovnarnir kunnu broyta mannagongd um so er, at ein líknandi leistur verður nýttur.

Brúkaraumboðið umsitur sambært § 21, stk. 1 í marknaðarføringslógini lógina og hevur í tí sambandi eftirlit við, at lógin og reglur við heimild í lógini verða hildnar. Brúkaraumboðið hevur tískil einans heimild til at viðgera kæruna eftir reglunum í marknaðarføringslógini og ikki eftir reglunum í rúsdrekkalógini. Í sambandi við ásetingina av mørkunum fyri góðan marknaðarføringssið smb. § 1 hava aðrar brúkaraverndarlógir tó týdning.

Brúkaraumboðið hevur í tí sambandi staðfest, at § 1 í rúsdrekkalógini er soljóðandi: ”Endamálið við hesi lóg miðar ímóti at avmarka rúsdrekkanýtsluna og minka sum mest um skaðan, sum rúsdrekkanýtslan hevur við sær fyri einstaklingin og samfelagið, og til tess at røkka hesum endamáli at áseta reglur í sambandi við rúsdrekka í Føroyum.”

Í § 17 í rúsdrekkalógini verður fylgjandi nevnt:

”Tað er forboðið, at selja ella flýggja út rúsdrekka til persónar, sum ikki eru fyltir 18 ár, ella at flýggja út rúsdrekka, um tað er sannlíkt, at rúsdrekkað er tilætlað øðrum, sum ikki lúka treytirnar fyri at fáa rúsdrekka.

Stk. 2. Tann, sum selir, flýggjar út, skeinkir ella letur skeinkja rúsdrekka, hevur skyldu til at um neyðugt tryggja sær við framvísan av samleikaprógvi, at móttakarin lýkur aldurstreytina.

Stk. 3. Á støðum við útskeinkingarloyvi hevur loyvishavarin skyldu til við uppslagi á sjónligum staði at gera vart við, at tað er forboðið at skeinkja rúsdrekka fyri persónum, sum ikki hava fylt 18 ár.”

Kærari viðmerkir, at tiltakið er marknaðarført undir millum annað heitið “Vælvera” samstundis sum smakkiroyndir við alkoholi vera bjóðað frá Føroya Bjór. Brúkaraumboðið metir tó ikki út frá samlaðu skránni fyri tiltakið i døgunum 3. – 8. oktober 2011, at SMS við hesum hevur sett til viks reglurnar í marknaðarføringslógini.

Viðvíkjandi útflýgging av “goodibags” innihaldandi alkohol til ung undir 18 ár sigur SMS í sínum hoyringssvarið frá, at tiltakið ikki var ætlað ung undir 18 ár. Tá víst verður til skránna fyri hósdagin 6. oktober 2011 er Brúkaraumboðið tó av tí fatan, at SMS sum fyriskipari átti at vera fyrireika uppá, at eisini ung undir 18 ár vildu hava áhuga fyri tiltakinum. SMS sigur í sínum hoyringssvarið eisini frá, at tá ið fólk byrjaðu at koma í SMS hetta kvøldið varð sannað, at tað vóru nógv ung, og tá varð avgjørt at seta fólk at taka fløskurnar úr posunum aftur, áðrenn hesar blivu handaðar til ung undir 18 ár. Grundað á stóra eftirspurningin eftir posunum eydnaðist hetta tó ikki heilt.

Brúkaraumboðið heldur, at SMS sum fyriskipari av tiltakinum sambært § 17 í rúsdrekkalógini, ið bannar útflýgging av alkoholi til ung undir 18 ár, hevur ábyrgdina av at laga seg eftir, at hetta sama forboðið verður yvirhildið.

Brúkaraumboðið metir sostatt, at SMS ikki hevur havt nøktandi skipan at fyribyrgja, at posar við alkoholinnihaldi vera útflýggjaðir til ung undir 18 ár. Við tað at tað er staðfest at ein verulig útflýgging fór fram til ung undir 18 ár fór fram, hevur SMS set til viks greinina um góðan marknaðarføringssið smb. MFL § 1, sum er soljóðandi: ”Tey, ið smbrt. § 2 eru umfatað av hesi lóg, skulu sýna góðan marknaðarføringssið við atliti til brúkaran, vinnurekandi og almenn samfelagsáhugamál”.

SMS harmast um tilburðagongdina og hevur tikið hesa niðurstøða til eftirtektar.

Fýrverk er ein vøra, sum verður seld í einum sera avmarkaðum tíðarskeiðið.

Fyri at fráboðaður avsláttur ikki skal verða villleiðandi og óveruligur, skal vanligi prísurin hava verið galdandi í eitt longri tíðarskeið beint undan fráboðanini um avslátturin. Tá talan er um vørður, sum verða seldar í einum avmarkaðum tíðarskeiðið, skal vanligi prísurin, sum tilboðsprísurin vera samanborin við, hava verið galdandi í minsta lagi 4 samanhangandi vikur.

Grunda á, at tíðarskeiðið fyri fýrverksølu til vanliga føroyska brúkaran bert er nakrar fáar dagar um árið, er tað ikki sambært marknaðarføringslógini møguligt hjá fýrverkseljarum at lúka treytirnar fyri at fráboða avsláttur og príslækkingar. Útsagnir um avsláttur og príslækkingar í sambandi við sølu av fýrverki kunnu tí ikki metast at hava eitt veruligt innihald.

Átakið er ætlað teimum, sum hava ábyrgd av umsóknunum um loyvi til sølu av fýrverki.

§ 6. Tað er ikki loyvt í vinnuvirksemi at senda út lýsingar, ella á annan hátt at marknaðarføra, við elektroniskum samskifti so sum telduposti, sms, mms ella líknandi, sjálvvirkandi uppkallingarskipan, telefaxi ella telefon, uttan so, at móttakarin frammanundan hevur biðið um hetta.
Stk. 2. Stk. 1 er ikki galdandi, tá ein vinnurekandi í sambandi við sølu av vøru ella tænastu frá kundanum hevur fingið upplýst hansara teldupostbústað. Tá er loyvt vinnurekandi at marknaðarføra egnar vørur ella tænastur samsvarandi teimum, kundin hevur keypt, á upplýsta teldupostbúðstaðinum. Hetta er tó treytað av, at kundin til eina og hvørja tíð hevur møguleika fyri, ómaksleyst og ókeypis, at biðja seg undan hesum, bæði í sambandi við at hann letur tí vinnurekandi teldupostbústaðin, og tá hann seinni fær áheitanir frá tí vinnurekandi.

Brúkaraumboðið hevur fingið kærur, har ið vinnufyritøkur hava marknaðarføringarátøk, har ið tú kann senda til vinir tínar á Facebook, og so hevur tú møgueika t.d. at fáa ein vinning. Brúkaraumboðið fer í næstum at viðgera hesar kærur nærri.

Niðanfyri verður víst til leinkjur, sum viðgera evnið:

DR P4 Østjylland: